कृषिक्षेत्र

पोस्ट्स

जुलै, २०२६ पासूनच्या पोेस्ट दाखवत आहे

एल निनो आणि महाराष्ट्र : बदलते हवामान, बदलणारा मान्सून आणि शेतीवरील परिणाम

एल निनो आणि महाराष्ट्र : बदलते हवामान, बदलणारा मान्सून आणि शेतीवरील परिणाम भारतातील शेती ही प्रामुख्याने मान्सूनवर अवलंबून आहे. महाराष्ट्रासारख्या कृषीप्रधान राज्यात पावसाचे प्रमाण, वेळ आणि वितरण यावर शेतकऱ्यांचे उत्पन्न, पिण्याचे पाणी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था अवलंबून असते. जगातील हवामानावर परिणाम करणाऱ्या नैसर्गिक घटनांपैकी एल निनो (El Niño) ही अत्यंत महत्त्वाची घटना आहे. प्रशांत महासागरात निर्माण होणाऱ्या या बदलाचा परिणाम हजारो किलोमीटर दूर असलेल्या भारत आणि महाराष्ट्रावरही दिसून येतो. एल निनो म्हणजे काय? "एल निनो" हा स्पॅनिश शब्द असून त्याचा अर्थ "लहान मुलगा" किंवा "बाल येशू" असा होतो. ही घटना प्रशांत महासागराच्या विषुववृत्तीय भागातील समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान नेहमीपेक्षा जास्त वाढल्यामुळे घडते. समुद्राचे तापमान वाढल्याने वाऱ्यांची दिशा, ढगांची निर्मिती आणि पर्जन्यमानाचे स्वरूप बदलते. त्यामुळे जगभरातील हवामानावर त्याचा प्रभाव पडतो. एल निनो कसा तयार होतो? सामान्य परिस्थितीत पूर्वेकडून पश्चिमेकडे वाहणारे व्यापार वारे उबदार पाणी इंडोनेशियाकडे ढकलतात....